Gaz ziemny, energia elektryczna czy węgiel – co bardziej opłaca się firmom?

W warunkach rosnących kosztów energii, zaostrzających się regulacji środowiskowych oraz wymagań związanych z raportowaniem ESG wybór źródła energii staje się decyzją strategiczną. Dla przedsiębiorstw wykorzystujących ciepło procesowe, parę technologiczną lub systemy ogrzewania obiektów kluczowe znaczenie mają nie tylko koszty zakupu energii, ale również całkowity koszt jej użytkowania, poziom emisji CO₂ oraz możliwości dalszej dekarbonizacji. Najczęściej rozważane rozwiązania to gaz ziemny, węgiel oraz energia elektryczna. Każdy z tych nośników energii charakteryzuje się odmiennym profilem kosztowym, emisyjnym i operacyjnym. Poniżej przedstawiamy analizę najważniejszych aspektów, które warto uwzględnić przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych i zakupowych.

Kluczowe kryteria wyboru nośnika energii

Z perspektywy przedsiębiorstwa ocena źródła energii powinna obejmować przede wszystkim:

Dopiero analiza wszystkich tych elementów pozwala określić rzeczywistą konkurencyjność danego rozwiązania.

Koszty energii – istotny jest całkowity koszt użytkowania

Porównując źródła energii, przedsiębiorstwa coraz częściej odchodzą od analizy wyłącznie ceny paliwa. Znacznie większe znaczenie ma całkowity koszt użytkowania instalacji (Total Cost of Ownership – TCO), obejmujący również koszty operacyjne, środowiskowe i serwisowe. Węgiel przez wiele lat pozostawał konkurencyjnym paliwem ze względu na relatywnie niską cenę zakupu. Obecnie jego ekonomika jest coraz silniej obciążana kosztami uprawnień do emisji CO₂, kosztami obsługi infrastruktury oraz koniecznością spełniania zaostrzających się wymogów środowiskowych. Gaz ziemny zapewnia bardziej przewidywalny model kosztowy. Brak konieczności magazynowania paliwa, automatyzacja procesu spalania oraz brak odpadów paleniskowych pozwalają ograniczyć koszty eksploatacyjne. Dodatkowo możliwość zawierania kontraktów ze stałą ceną paliwa zwiększa przewidywalność budżetowania kosztów energii. Energia elektryczna odgrywa coraz większą rolę w transformacji energetycznej przedsiębiorstw, jednak w zastosowaniach wymagających dużych ilości ciepła procesowego jej koszt jednostkowy często pozostaje wyższy niż w przypadku gazu ziemnego. Wyjątkiem są instalacje wykorzystujące własne źródła OZE lub procesy o specyficznych wymaganiach technologicznych.

Emisje CO₂ i wpływ na ślad węglowy przedsiębiorstwa

W obszarze emisji różnice pomiędzy poszczególnymi nośnikami energii są szczególnie istotne. Średni wskaźnik emisji dla węgla kamiennego wynosi około 94 kg CO₂/GJ energii, podczas gdy dla gazu ziemnego około 56 kg CO₂/GJ. Oznacza to redukcję emisji przekraczającą 40% przy zachowaniu porównywalnych parametrów energetycznych. Dla przedsiębiorstw raportujących emisje bezpośrednie (Scope 1) przejście z węgla na gaz ziemny stanowi jedno z najefektywniejszych kosztowo działań dekarbonizacyjnych. Pozwala znacząco ograniczyć emisje bez konieczności przebudowy całego procesu technologicznego. W przypadku energii elektrycznej poziom emisji zależy od miksu energetycznego kraju oraz źródła pochodzenia energii. W praktyce przedsiębiorstwa korzystające z energii pochodzącej z odnawialnych źródeł mogą znacząco ograniczać ślad węglowy, jednak wymaga to odpowiedniego modelu zakupowego lub własnych instalacji OZE.

Gaz ziemny a węgiel – porównanie z perspektywy przedsiębiorstwa – infrastruktura i eksploatacja

Instalacje gazowe charakteryzują się wysokim stopniem automatyzacji i nie wymagają magazynowania paliwa. Eliminują również konieczność obsługi transportu wewnętrznego, gospodarki odpadami paleniskowymi oraz dodatkowych systemów oczyszczania spalin. W przypadku instalacji węglowych przedsiębiorstwo musi uwzględniać zarówno koszty logistyczne, jak i dodatkowe nakłady związane z eksploatacją infrastruktury.

Koszty środowiskowe

Znaczący wpływ na konkurencyjność węgla mają koszty wynikające z systemu EU ETS. Wraz ze wzrostem cen uprawnień do emisji rośnie całkowity koszt produkcji energii z paliw wysokoemisyjnych. Dzięki niższej emisyjności gaz ziemny pozwala ograniczyć ekspozycję przedsiębiorstwa na ryzyko wzrostu kosztów związanych z polityką klimatyczną Unii Europejskiej.

ESG i dostęp do finansowania

Coraz większa liczba instytucji finansowych oraz kontrahentów uwzględnia wskaźniki środowiskowe w procesach oceny przedsiębiorstw. Ograniczanie wykorzystania paliw wysokoemisyjnych staje się elementem budowania przewagi konkurencyjnej oraz zwiększania dostępu do finansowania inwestycji. Gaz ziemny jest obecnie postrzegany jako paliwo wspierające proces transformacji energetycznej i umożliwiające stopniowe przechodzenie do gospodarki niskoemisyjnej.

Gaz ziemny a energia elektryczna – różne zastosowania, różne przewagi

W debacie dotyczącej transformacji energetycznej gaz ziemny i energia elektryczna często przedstawiane są jako rozwiązania konkurencyjne. W praktyce coraz częściej pełnią one role komplementarne. Gaz ziemny pozostaje efektywnym rozwiązaniem w procesach wymagających wysokich temperatur, dużych mocy cieplnych oraz ciągłości pracy instalacji. Dotyczy to między innymi przemysłu spożywczego, ceramicznego, chemicznego czy produkcyjnego. Energia elektryczna znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie kluczowa jest precyzyjna kontrola parametrów procesu lub gdzie istnieje możliwość wykorzystania energii pochodzącej z własnych źródeł odnawialnych. W wielu przedsiębiorstwach najbardziej efektywnym rozwiązaniem okazuje się model hybrydowy, łączący zalety obu technologii.

Gaz ziemny jako etap przejściowy do biometanu

Jedną z najważniejszych przewag gazu ziemnego jest możliwość stopniowego przechodzenia na paliwa odnawialne bez konieczności modernizacji istniejącej infrastruktury. Biometan posiada parametry jakościowe odpowiadające gazowi ziemnemu i może być wykorzystywany w tych samych instalacjach przemysłowych, kotłowniach oraz procesach technologicznych. Odbiorca nie otrzymuje fizycznie „swojego” biometanu w sensie cząsteczkowym. Otrzymuje natomiast komplet dokumentów potwierdzających pochodzenie i zrównoważony charakter paliwa (GoO oraz PoS ISCC), które potwierdzają, że zakupiona ilość biometanu została wprowadzona do sieci gazowej. Mechanizm ten funkcjonuje analogicznie do zakupu energii elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii potwierdzonej certyfikatami pochodzenia. Dzięki temu przedsiębiorstwa mogą ograniczać ślad węglowy oraz realizować cele dekarbonizacyjne bez kosztownych zmian technologicznych.

Jak G.EN. GAZ ENERGIA wspiera przedsiębiorstwa?

G.EN. GAZ ENERGIA oferuje przedsiębiorstwom kompleksowe wsparcie w zakresie zakupu paliwa gazowego i transformacji energetycznej, obejmujące:

Podsumowanie

Dla wielu przedsiębiorstw gaz ziemny pozostaje obecnie najbardziej racjonalnym rozwiązaniem w procesie transformacji energetycznej. Pozwala istotnie ograniczyć emisje CO₂ względem węgla, zapewnia wysoką efektywność operacyjną oraz umożliwia stopniowe przechodzenie na paliwa odnawialne, takie jak biometan.

W połączeniu z przewidywalnością kosztów oraz możliwością wykorzystania istniejącej infrastruktury gaz ziemny stanowi skuteczne narzędzie wspierające zarówno cele biznesowe, jak i środowiskowe przedsiębiorstwa.

Chcesz dowiedzieć się więcej o ofercie G.EN. GAZ ENERGIA dla Twojego przedsiębiorstwa?

Skontaktuj się z naszym zespołem lub zadzwoń na infolinię 801 429 429 (e-mail: biometan@gen.com.pl w przypadku pytań o biometan).